(Kurt Tucholsky)

"Dat Volk is Doof, aver plietsch."

In Düütschen Lannen is Ogenblickli een Leed in Gang, dat denn ganzen Utdruck vun de Volksseel enthölt, denn man sik denken kann - jo, mehr: dat so recht obteekt, in wat för een Tied wi leven, wie disse Tied utsüüd, und wie wi uns mit disse Tied to stellen hebbt. Wo jüst de lichtfertige Minsch sien lütt Leed för sik hinsingen deit, liggt dat an uns mit püttscheriger, düütscher Gründlichkeit düsset niede Volksleed to ünnersööken, und em textkritisch bitokoomen. De Wöör, de wi philologisch to döörch- lüchten hebbt, sünd:

Wir versaufen unser Oma sein klein Haüschen- sein klein Häuschen - sein klein Häuschen und die erste und die zweite Hypotek!

Bevör wi uns nu an de Ünnersöökung mokt, mutt erst eenmol seggt warn, dat dat Kinnerwort "Oma" soveel heet as "Omama", und dat wedder heet "Grootmodder". Dat Leed will also seggen: "Wi, de Singers, sünd fast entslooten, dat Hab un Gut vun unsere leeve Grootmodder, besonners eere Imobilien, to Geld to mooken und dat so gewunnene Geld in Schnaps und Beer antoleggen" Wie dat -? Dat lütte Leed enthölt klipp und kloor de Ogenblickliche Volkswirtschaftliche Loog: Wi leevt vun de Substanz. So as de Rentner ni mehr vun sien Zinzen leeven kann, sondern sien Kapital angriepen mutt - so ok hier. Muss mol Obacht geben, mit watt för Fienheit de beiden Generaschonen sik gegenöver stoot.: de oole Generaschon vun de Grootmodder, de noch een lütt Huus hett, kofft vun hard verdeenten Spoorgroschen - und de erste und tweete Generaschon, de dat Familienvermögen angriepen und den suuren Sweet vun de Vöröllern dörch de Gurgel joogt! Mit wat för Sorgfalt is disse lütt Idylle utmohlt; een Andüüdung reckt - und wi seen dat behoogliche lüttbörgerliche Leeven vun de Grootmodder för uns: fründlich sitt de guude oole Fruu inne Obendsünn op eern Hocker för eer lütt Huus und gedenkt all eerer Enkelkinner, de froh um eer Knee speelt...

Dat is lang her, Grootmodder liggt int Graff, und de grölenden Huupen Enkel begankt sik mit den Gesang: Wir versaufen unser Oma sein klein Häuschen.." Is dat een Volksleed -? Dat is de reinste Form.

Wi döfft seeker ni an Fröher denken. Fröher sung wohl de Wandersmann sien lütt Leed vun de gröönen Linden und de Deerns mit de blauen Oogen. - wiel dat sien Haart beweegt hett. Nu, ok disset Leed singt vun dat wat unser Haart bewegt: vun de Hypotheken. Hal fröher Walter von der Vogelweide sien "Tandaradei" dörch de Luft gahn looten und denn Hannel de Pepersäck överlooten, so is dat hüüt an de Kooplüüd "Tandaradei" to bloosen. und de Leederdichter befoot sik mit de Hypotheken. Wenn ok in unklooke Oort. Denn dat is denn Sänger entgohn. De Hypothek sülms is je een Schuld de man ni verdrinken kann - meent he doch seeker de för de indroogene Hypothek as Dahrlehen hingebene Summe, de de Schuldner in gar lichtfertige Wies opbruukt.

So singt dat Volk. Hier snakt De Seel vun't Volk. Hier is dat ganz.

Dat schall uns nich wunnern, wenn wi bald in eenen eenfachen Volksleed wat vun "Teuerungszulage" oder "Weihnachtsgratifikation" vörkumt - denn dat aleen is hüüt echte unverloogene Lyrik.

Dichter umspannt de Welt in innige Leev, de Poet süüt Gott in jeden Grashalm - dat ehrliche Volk jümmer giv sien Geföhlen frie Utdruk. Noch leevt se vun't Arfdeel vun'e Oolen. Langsam drägt se Sommerövertrecker, Sofas, Övertüügungen und Religionen op - niede ward erstmol nich anschafft. Wat passiert wenn de all wech sind, doröber seggt dat Leed nix. Noch sünd se door, - und solang se noch door sünd, leevt dat Volk vun de Substanz.

Und versuupt uns Oma eer lütt Huus.